Adet kanamasının ilk günü adet döngüsünün birinci günü kabul edilir. Düzenli adet gören bir kadında bir adet döngüsü ortalama 28 gündür. Yumurtlama her ay bir yumurtalıktan 1 kez ve adet döngüsünün 14. günü olur. Yumurta yalnızca 24 saat yaşar ve bu süreçte spermle karşılaşırsa gebelik olabilir. Gebelik hesaplama yapılırken son adet tarihinin ilk günü baz alınır. Ancak düzensiz adet görenlerde bu hesaplamalar değişebilir.
Spermler rahim içinde 3-5 güne kadar yaşayabilmektedir. Yumurta hücresi daima X kromozomu içerir. Sperm hücrelerinin bazıları X, bazıları Y kromozomu içerir ve bebeğin cinsiyetini sperm belirler. Yumurta X kromozomu içeren spermle döllenirse bebek kız, Y kromozomu içeren sperm ile döllenirse bebek erkek olur.
Cinsel ilişkiden sonra vajinada bulunan spermler rahim ağzından geçerek rahme ulaşır. Oradan da tüplere ilerler. Yumurtalıklardan atılan yumurta ise tüp tarafından tutulur. Tüpte karşılıklı ilerleyen yumurta ve sperm hücresi birleşerek döllenme gerçekleşir.
Vajinaya meni sıvısı içinde boşalan milyonlarca sperm içinden çok az bir kısmı yumurtaya kadar ulaşabilir ve ancak bir tane sperm yumurtayı döller.
Y kromozomu içeren spermler, X kromozomu içerenlere göre daha hızlı hareket eder. Spermlerin bu özelliği göz önüne alındığında;
Bebeğin cinsiyetini belirlemede bu yöntemin başarılı olması için kadının adetlerinin düzenli olası gerekir. Adet döngüsüne göre her kadının yumurtlama günü farklı olabilir. Bu nedenle bu yöntemi denemek isteyen kadınlar adet döngülerine göre adet döngü sürelerinden (21 gün ile 35 gün arası normal kabul edilir) 14 gün çıkararak yumurtlama günlerini hesaplamalıdır.
Kadınlar ayrıca yumurtlama gününü saptamak için vücutlarında olan bazı belirtilere dikkat edebilir. Bu belirtiler;
Yumurtlama gününü belirlemede daha garanti olan yöntem yumurtlama testleridir. Eczaneden alınan ve idrarla yapılan bu testlerde çift çizgi görülmesi yumurtlama gününe yakın olduğun işaretidir (yaklaşık 36-48 saat).
Yumurtlama gününe göre cinsiyet belirleme yönteminde istenilen cinsiyetin olması için sadece belirlenen günlerde cinsel ilişki olması cinsiyet belirleme şansını arttıracaktır. Fakat bu durum gebeliğin olma ihtimalini azaltacaktır.
Tüm bu hesaplamalara rağmen kadınlarda yumurtlama her ay bahsettiğimiz düzende olmayabilir. Hastalık, stres, ilaç kullanımı, ağır spor yapma gibi nedenlerden dolayı erken veya geç yumurtlama olabilir. Bu yüzden bebeğin cinsiyetini belirlemede yumurtlama gününü metodu güvenilir değildir.
Aynı zamanda spermlerin kromozom yapısına göre olan hareket hızı her spermde aynı kesinlikte değildir. Yumurtayı dölleyen spermi belirleyen sadece spermin hızı değil, yapısı, dölleme yeteneği ve yumurtaya ait faktörlerdir.